شناور هوشمند ناجی، از عرش تا آب‌های خلیج فارس

آن زمان با همکاران در مسابقات مختلف که با موضوع فعلی شرکتمان مرتبط بود، شرکت کرده بودیم. از آنجا که آشنایی کلی و حداقل کاری در آن حوزه داشتیم، حوزه فعالیت اصلی شرکت را هم در همان زمینه قرار دادیم که در حوزه شناورهای هوشمند و شناورهای بدون سرنشین است. در واقع شناورهای کوچکی که در محدوده آن، خدمات دریایی انجام میدهند، شروع میشود تا شناورهای بزرگ تر و ناوگان؛ حتی اینطور هم پیشبینی میشود که در سالهای آینده دنیا به این سمت برود که ناوگان هوشمند داشته باشد و بتواند با انجام کارها به صورت اتوماسیون، ضعفهای موجود در زمینه خدمه روی کشتی را کاهش دهد.
شرکت ما به عنوان اولین پروژه، پروژه شناور نجات غریق را آغاز کرده است. در واقع به خاطر مسئولیت اجتماعی شرکت، حوزهی فعالیتی را انتخاب کردیم که فایده آن بیشتر باشد و به انسانها و عموم مردم کمک کند. به عنوان مثال وقتی ما بتوانیم در حوزه حمل و نقل کاری بکنیم و بهره وری را زیاد کنیم، با توجه به اینکه 90 درصد تجارت جهانی با دریا است و 90 درصد واردات و صادرات کالای داخل کشور ما هم با دریا است، طبیعتاً سهم و سودش به مردم ما میرسد، ولی ممکن است برای عموم ملموس نباشد. پس ما به حوزه نجات غریق با شناور بدون سرنشین ورود کردیم.
یک نکته در مورد شناورهای هوشمند که یکی از دلایل اصلی که ما برای انتخاب این حوزه بود، این است که عملیات نجات به صورت کلی در دریا است و قیمت آن خیلی بالاست. به عنوان مثال یک استاد داشتیم که ایشان نماینده ایران در یکی از سازمانهای زیر مجموعه سازمان ملل بود؛ -سازمان IMI- ایشان میگفت یک بطری نوشابه خانواده که آن زمان در بندرعباس 1000 تومان خرید و فروش میشد؛ دمکشتی که یک کیلومتر با ساحل فاصله دارد، با قیمت 30 هزار تومان خرید و فروش میشود. علت آن این است که اگر یک شخصی این را بخواهد، باید قایقی باشد که این شخص را ببرد.
قایق، هزینههای جانبی بالایی دارد. ایمنی فرد و کالا و هزینههای سرباری که اضافه میشود، باعث میشود عملیات و خدمات دریایی هزینههای بالایی داشته باشند. عمده دلیل اینکه هزینههای عملیات دریایی بالا است این است که چون توسط انسان انجام میشود و محیط دریا یک محیط خشن است، باید کاملاً ایمن باشد که آن فرد یا افرادی که داخل آب میروند بتوانند حداقل سلامتی خودشان را حفظ کنند. پس زمانی که یک کار کوچک هم در دریا بخواهد انجام شود، اگر دو نفر بخواهند آن را انجام دهند و محیطی که مقرشان دور باشد، اندازه و قایق برای ایمنی افراد خیلی بزرگ میشود باید آب و غذا برای آنها تهیه شود تا عملکردشان بعد از چند ساعت کار در دریا پایین نیاید؛ اما با استفاده از شناورهای بدون سرنشین میتوانیم تاحد زیادی این مشکلات را حل کنیم.
یکی از دلایلی که در دنیا میخواهند ناوگان و کشتیهای باری را هوشمند بکنند، که در ژاپن هم یک نمونهاش ساخته شده است، این است که دریانوردان از لحاظ روانی مشکلات زیادی پیدا میکنند. مثلاً 3 یا 6 ماه بخواهند در دریا باشند، مثل ماندن در بیابان است. فقط اطراف انسان آب و محیط خالی است؛ فرد دور از خانواده، دوستان و فعالیتهایی ست که یک انسان در طول روز انجام میدهد.
به همین دلیل دریانوردی شغل پرهزینهای است. ممکن است حقوق یک کاپیتان نزدیک 10 هزار دلار باشد. همینها سبب میشود که دنیا به این سمت برود که هم خطاهای انسانی را کم کند و هم مخاطرات ناشی از تصادف کشتیها یا مصرف انرژی بالا توسط کشتیها را جبران کند؛ و هم مشکلاتی که برای نیروی انتظامی پیش میآید به اتمام برسد. با توجه به اینکه قشم هم موقعیت وارداتی و صادراتی خیلی مناسبی دارد، نیاز است که خدمات دریایی اطرافش گسترش پیدا کند.
به عنوان مثال وقتی یک کشتی بزرگ برای بارگیری، باید داخل بندری بیاید که حداقل تا 12 متر عمق داشته باشد که کشتی به گل ننشیند. برای همین بنادر را به صورت دورهای با مدت معین لایروبی میکنند که عمقشان بیشتر شود و کشتیهای بزرگتری بتوانند بیایند. در نتیجه بعد از مدتی دوباره عمق بنادر کم میشود. بنابراین سواحل یا بنادر قرار است کشتی تحویل را بگیرد، باید کاری کند که به آن هیدروگرافی یا تعیین عمق آب میگویند. این کار توپوگرافی کف دریا را نشان میدهد تا مشخص شود که آیا نوبت لایروبی شده است یا نه؟ در دنیا پرکاربردترین کارآیی شناورهای بدون سرنشین، همین عملیات هیدروگرافی است. به جای آنکه چهار نفر با تخصصها و شرایط مختلف روی یک قایق به طول10-15 کار کنند، با یک شناور بدون سرنشین که طولش شاید 2متر هم نباشد و با هزینه و مصرف انرژی کمتر و همچنین استفاده از انرژی تجدیدپذیر میتوانند این کار را انجام بدهند.