بهادر شکرچی زاده
جناب بهادر شکرچیزاده یکی از غواصان ایرانی میباشد. او از سال ۸۶ فعالیت خود را آغاز کرده است. وی از سال ۹۴ در جزیره قشم مستقر شده است.آقای شکرچیزاده مرکز آموزش غواصی به نام «آبکاوان قشم» راتأسیس کرده است و از سال ۹۶ در مرکز بینالمللی رشد قشم با فعالیت در زمینه آموزش و پژوهش دورههای غواصی تخصصی مستقر شده است. این فعالیتهای غواصی تخصصی در حوزه غواصی آتشنشانی، پلیس و صنایع دریایی بودند که امروز در زمینه غواصی آتشنشانی و آموزش دورههای بازرسی سازههای زیر سطحی نیز انجام میشوند.
پیشینه و دلیل انتخاب جزیره قشم
آقای شکرچیزاده درباره تجربیات خود از رشته غواصی چنین ذکر میکند: از آنجایی که من از کودکی شناگر بودهام و همینطور واترپلو بازی میکردم، علاقهمند بودم که غواصی را نیز به عنوان یک ورزش آبی تجربه کنم امّا در این فعالیت ماندگار شدم، به همین علت از اصفهان به جزیره قشم مهاجرت کردم. باید به شما بگویم که تجربه غواصی بسیار اعتیادآور است.
من متولد سال ۶۷ هستم؛ در حال حاضر دانشجوی کارشناسی مدیریت گردشگری هستم. این رشته کاملاً با حوزه فعالیت من مرتبط است. با توجّه به اینکه غواصی یکی از تفریحات دریایی و جاذبههای گردشگری دریا میباشد، تنها رشته مرتبط با آن،حوزه مدیریت گردشگری است.
جزیره قشم به دلیل چند آیتم برای من گزینه بسیار خوبی بود. اول اینکه دسترسی به آن راحت است.دسترسی هوایی از طریق دو فرودگاه بندرعباس و فرودگاه خود جزیره قشم که فاصله این فرودگاهها تا شهر قشم حدود یک ساعت است.وسیله حمل و نقل ریلی از طریق بندرعباس داریم و شما با یک سفر دریایی تقریباً یک ساعت میتوانید به جزیره قشم برسید، با اتوبوس و اتومبیل به راحتی میتوانید در هر ساعت از شبانهروز و با هر شرایط جوّی وارد جزیره قشم شوید، در حالی که خیلی از جزایر دیگر مانند کیش این دسترسی دریایی را ندارندو در هر شرایط جوّی دسترسی به سایر جزایر امکانپذیر نیست؛ جزیره قشم به دلیل نزدیکی بندر لافت به بندرعباس،همیشه دسترسی خوبی دارد.
موضوع دوم گستردگی جزیره قشم است، طول جزیره قشم حدود ۱۲۰ کیلومتر است و حاشیه ساحلی زیادی دارد، ضلع جنوبی جزیره قشم فضای بسیار مناسبی برای غواصی دارد، چشم انداز خوب و سایتهای مرجانی بسیار خوبی دارد که برای توسعه صنعت غواصیِ گردشگری مناسب است. ما دو جزیره لارک و هنگام را در نزدیکی جزیره قشم داریم که به راحتی امکان دسترسی به آنها وجود دارد، همچنین این جزایر مناطق مناسبی برای غواصی تفریحی هستند. این چند سال جزیره قشم با توجّه به برنامههای گسترش حوزه صنعت و انتقال نفت و پالایشگاهها به جزیره، پتانسیل خوبی برای فعالیتهای غواصی صنعتی چه در بخش آموزش و چه در بخش عملیاتی دارد، قشم نیازمند این صنعت است.
با توجه به اینکه من از سال ۸۵ و ۸۶ فعالیت غواصی را شروع کردم با اینکه در اصفهان ساکن بودم به علت تمرینهایی که انجام میدادم، مدام از اصفهان به قشم در رفت و آمد بودم؛ آب و هوای گرم و شرجی قشم برای من خیلی دوست داشتنیتر از آب و هوای خشک اصفهان بود. اینجا آب و هوا تمیزتر است، زمان اوج گرمای جزیره چندان طولانی نیست. در مواقعی که بقیه مناطق ایران سرد است قشم بسیار دلچسب است برای همین خوب میشود کار کرد. با توجه به اینکه فعالیت ما نیاز به دریا دارد و من نیز به آن علاقهمندم باعث میشود که گرمای قشم را تحمل کنم تا در کنار دریا باشم.
نمایی از ساحل زیبای قشم
غواصی صنعتی و غواصی آتش نشانی، جدیدترین فعالیت های غواصی در ایران
در حال حاضر در بخش غواصی صنعتی ما در بحث بازرسی سازههای زیر سطحی فعالیت داریم. سازههایی که داخل دریا هستند،طول عمر مشخصی دارند و نیاز است که به صورت دورهای از آنها بازرسی شود تا در زمانی که دچار مشکل شدند از طریق این بازرسی مشکلات احتمالی آشکار شده و عیبها برطرف شود، تا از تخریب این سازهها جلوگیری شود. این اقدام نیاز سایتهای عسلویه ما و سایر خطوط ساحلی که صنایع دریایی دارند میباشد.
غواصی پلیس در ایران بسیار جدید است. در حال حاضر ما روی آن کار میکنیم ولی هنوز به نتیجه مطلوب دست پیدا نکردهایم، هنوز نتوانستهایم پلیس را توجیه کنیم که این شاخه از غواصی به کارشان میآید!
در غواصی آتشنشانی، آتشنشانهای چند استان مانند خراسان جنوبی و اصفهان را آموزش دادیم. این آموزشها در شهرهای خودشان انجام میشود چرا که عملیاتهایشان نیز در شهرو منطقه خود آنها انجام خواهد شد ولی برای دورههای پیشنیاز به جزیره قشم میآیند و آموزش میبینند.
به غیر از آن ما آموزش غواصی تفریحی را نیز داریم. کسانی که قصد مربیگری غواصی و فعالیت در زمینه غواصی گردشگری را دارند، و یا قصد دارند در کشور دیگری مشغول به کار شوند، همچنین برای افرادی که برنامه عکاسی و تحقیقاتی زیر آب انجام میدهند و یا افرادی که صرفاً به دنیای زیر آب علاقهمند هستند، دورههای آموزشی برگزار میکنیم. در سال حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هنرجو برای آموزش داریم.
چالش مجوزهای غواصی
در مناطق آزاد از جمله قشم به این صورت است که مجوزهای لازم از سازمان منطقه آزاد گرفته میشود و فعالیتها در زمینههای مانند غواصی نیازمند فضای دریایی است. زمانی که من در سال ۹۴ به جزیره قشم وارد شدم، مجوزهای لازم را برای کار گرفتم،امّا تا به حال نتوانستم مکانی برای مرکز آموزشی که به صورت تخصصی مد نظر داریم، بگیریم.همچنان به صورت یک دفتر در مرکز رشد در جزیره قشم فعالیت میکنیم و هنوز کاملاً مستقل نشدهایم.
از آنجا که مدیرانی در مناطق هستند که چندان اطلاعی در رابطه با انواع رشتههای غواصی ندارند، وقتی صحبت از یک مرکز تخصصی غواصی میشود تنها به دید تفریحات دریایی نگاه کرده و فکر میکنند که در حال حاضر تعدادی مرکز در قشم وجود دارد و نیازی به بیش از این نیست، در حالی که صنایع دریایی در حوزههایی که با غواصی مرتبط است بسیار گسترده میباشد.
رشتههای غواصی تفریحی، غواصی علمی برای همکاری با دانشگاهها برای نمونهبرداری، باستانشناسی زیرآب، صنایع زیر آب مانند جوشکاری و برشکاری و بازرسی، فیلمبرداری و عکاسی، غواصی پلیس و آتشنشانی وجود دارند که متأسفانه بهای چندانی به این رشتهها داده نمیشود و عمده فعالیت غواصی ایران، حول محور گردشگری میچرخد.
غواصی یک رشته ورزشی آبی در قشم
علاقه مندی بومیان و مسافران خارجی به غواصی در قشم
در زمان گذشته از افراد بومی، متقاضی زیادی برای آموزش غواصی نداشتیم، ولی در چند سال اخیر با توجّه به تغییراتی که درسبک زندگی و نحوه صیادی آنها اتفاق افتاد این نیاز احساس شد. آنها با استفاده از تورهای بزرگ به دریا میروند و ممکن است تور آنها در دریا گیر بیافتد و با احساس نیاز به غواصی برای رهاسازی تورهایشان، ناچار به استفاده از همکاری غواصان هستند،همین برایشان انگیزهای شد تاهنر غواصی را یاد بگیرند، تا نیاز به پرداخت هزینه اضافه برای غواصی نباشند و در صورت لزوم خودشان بتوانند تورهایشان را رها کنند.علاقهمندان بومی به علت دلایلی که در بالا ذکر شد اخیراً بیشتر شدهاند.
غواصی تفریحی ما به دو صورت است. اول اینکه شما به مرکز غواصی در جزیره قشم مراجعه کرده و میخواهید غواصی را به صورت تفریحی تجربه کنید. کل این پروسه دو ساعت طول میکشد. در این پروسه شما نخست آموزش اولیّه میبینید، تجهیزات میپوشید و همراه با مربی زیر آب میروید و غواصی میکنید و برمیگردید. در سالهای اخیر متقاضی این کار زیاد شده است.۶ مرکز غواصی در قشم وجود دارد که در صورت حضور مسافردر عید نوروز حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر را روزانه پذیرش میکنند.
لازم به ذکر است که این پذیرش نیازی به مهارت در شنا ندارد،اما برای آموزش غواصی که شما بخواهید برای آن گواهینامه بینالمللی بگیرید. به ویژه در سالهای پیش متقاضیان داخلی و خارجی بسیار زیادی داشتیم به این دلیل که گواهینامههایی که ما در ایران صادر میکنیم با گواهینامههایی که در آمریکا و اروپا صادر میشود تفاوتی نداشته و از یک مرجع صادر میشوند. اعتبار، استانداردهای آموزش و سیلابس درسی نیز یکی است، این آموزش در ایران بسیار ارزان اتفاق میافتد. افرادی که از کشورهای دیگر آمده بودند، زمانی که نرخهای کشور ایران را مقایسه میکردند، بعضاً نصف یا یک سوم کشور خودشان بود، برای همین به ایران میآمدند،کشورهای دیگر با توجه به نرخ برابری ارز با توجه به نرخ برابری ارز، همه چیز در ایران برایشان بسیار ارزان تمام میشد.
مسافرهایی که ما داشتیم از روسیه، فرانسه، اتریش، آلمان و ایتالیا بودند،این دوره بسیار برایشان مقرون به صرفه بود. ما در ایران دورههای مدرسی غواصی را نیز برگزار میکنیم.اواخر به دلیل مشکلات پیش آمده و عدم ورود گردشگر خارجی به ایران این تقاضا کمتر شده است ولی برای متقاضیان خارجی امکان گذراندن دوره مدرسی غواصی نیز در اینجا وجود داردکه پس از اخذ گواهینامه میتوانند در کشور خودشان فعالیت کنند.
با این وجود هنوز متقاضیانی از روسیه داریم.تعدادشان بسیار کم شده است. آب و هوای قشم برای روسها که در منطقه سردسیر زندگی میکنند بسیار جذاب و ایدهآل است، این شرایط بسیار خوبی برای کسب درآمد از این راه است.
نمایی از غواصی در آب های شگفت انگیز قشم
مزایای غواصی: خاطره لنج سوخته و نجات بار آن با غواصی
چندی پیش در اسکله قشم دو لنج آتش گرفته و غرق شدند. بار زیادی داخل این لنجها بود و برای برآورد این آسیب، ما وارد عمل شدیم؛ مشخص شد که بار لنج باید تخلیه شود تا لنج بتواند قابلیت شناور شدن را پیدا کند.
اغلب کسانی که از مردم بومی با لنج، بار میآورند اعتقادی به بیمه ندارند برای همین هیچکدام بارشان را بیمه نکرده بودند،پس مجبور بودند از ما بخواهند که بارشان را پیدا کنیم و از آب بیرون بیاوریم. این بارها از کولر گازی تا پارچه و پودرشربت و شکلات و پوشاک بود.حدود یک سوم این بارها خراب شدند و دو سوم به بیرون از آب انتقال داده شد، البّته این دو سوم هم نیاز به تعمیرات و بازبینی داشتند.
حدود ۱۰ روز ما درگیر تخلیه بودیم تا بتوانیم بارها را از آب برایشان خارج کنیم. ما مبلغی را برای انجام فعالیت غواصی در نظر میگیریم ولی با توجه به اینکه این افراد مال خود را از دست داده بودند و زیان اقتصادی سنگینی دیده بودند با دریافت هزینه بسیار اندکی بارهایشان را از آب بیرون آوردیم، این خاطره برای ما ماندگار شد. هنوز هم اگر کار غواصی داشته باشند به ما مراجعه میکنند، حتی افرادی از بومیان تصمیم گرفتند که غواصی یاد بگیرند و آموزشببینند. بهترین هدیهای که ما از آنها گرفتیم دعای خیر ایشان بود.
ورزش غواصی با توجه به اینکه برای مراحل آموزشی میتوانید لوازم را اجاره کنید و نیازی به خرید آن ندارید، نسبت به خیلی از فعالیتها مانند کوهنوردی، اسکی و یا پرواز هزینه بسیار کمتری دارد؛این دسته از فعالیتها خیلی گران به حساب نمیآید. البّته این بستگی دارد که چه کسی میخواهد این فعالیت را انجام دهد در چه محوری و در چه منطقهای این کار را انجام دهد و چقدر بخواهد هزینه کند. غواصی جزو ورزشهای جذاب قابل دسترسی است که در ایران هنوز به یک صنعت تبدیل نشده است. غواصی این قابلیت را دارد که بتواند فعالان بسیاری را در خود جای دهد. با سواحل و جزایری که ما در ایران داریم میتوانیم آن را به یک صنعت تبدیل کنیم که باعث درآمدزایی برای هزاران نفر شود.
